Connection Manager'de yeralan ve Modbus RTU protokolünü destekleyen cihazlarla Slave istasyon olarak iletişim kurmayı sağlayan modüldür.
Modbus RTU Slave sekmesinde sol taraftaki beyaz bölgede sağ mouse tuşuna tıklanıp Add komutu verildiğinde yeni bir Slave istasyon bağlantısı oluşturulur.
Modbus RTU Slave bağlantısı Com port üzerinden gerçekleştirilir. Bu sebeple oluşturulabilecek bağlantı sayısını bilgisayardaki Com port sayısı belirler.
Yeni Modbus RTU Slave bağlantısı oluşturma
Master istasyonun okuyup-yazması istenen taglar bu tag listesinde oluşturulur. Ayrıca tag değerleri bu listeden izlenip set edilebilir.
Register Table üzerinde tag ekleme-silme işlemleri yapabilmek için Register Table seçili olmalıdır.
Register Table seçili değilse sadece Tag değerleri izlenebilir ve set edilebilir tag ekleme-silme yapılamaz.
Register Table seçildiğinde sadece o gurupta bulunan taglar görüntülenir.
İstasyon içerisinde oluşturulmuş gruplar ve grup tagları
Tag Oluşturma-Silme İşlemleri:
Register Table seçildikten sonra Tag listesinin en alt satırı Tag oluşturmak için hazır hale gelecektir.
Adress Sütunu: Master tarafından sorgulanacak olan Slave Tag, adresi bu sütuna yazılarak oluşturulur. Adres girilip Enter tuşuna basıldığında o adrese ait tag oluşturulur.
Tag list'te sağ mouse tuşuna tıklandığında Tag List menüsü açılır.
Tag List menüsünde;
Insert, seçili satırın üst satırında yeni Tag oluşturur.
Cut, seçili satır veya satırları keser.
Copy, seçili satır veya satırları kopyalar.
Paste, kopyalanmış veya kesilmiş satırları yapıştırır.
Delete, seçili satır veya satırları siler.
Tag listesinin solundaki satır başlıklarına tıklanarak satır seçilebilir. Ctrl tuşuna basılarak veya mouse'u sürükleyerek birden fazla satır seçilebilir.
Seçili satırlar klavyeden Delete tuşuna basılarak veya ilgili satırlar üzerinde sağ tıklanarak açılan menüden Delete'i seçerek silinebilir.
İstasyon seçildiğinde istasyondaki tüm taglar görüntülenir.
Sol taraftaki RTU Slave bağlantısı seçildiğinde ise o seçilmiş olan en son grup veya istasyona ait Taglar görüntülenir.
WinTr İçinde Yeni Slave İstasyon Oluşturma:
Tag Değerlerinin İzlenmesi ve Set Edilmesi
Bu sekmeden oluşturulan Slave Tag değerleri izlenip set edilebilir. Bunun için Network bağlantısı aktifleştirilmelidir.
Network Bağlantısının Aktifleştirilmesi
Oluşturulan bağlantılar Modbus RTU Slave sekmesindeki Toolbar'da bulunan Connect butonu ile yada WinTr Toolbar'da bulunan Connect butonu ile aktifleştirilebilir.
Her iki şekilde de bağlantı kurulduğunda Tag değerleri Value sütununda görüntülenecektir.
Status Strip:
Modbus RTU Slave penceresinin altında yeralan Status Strip, Network bağlantısı ile ilgili bilgileri içerir.
Bu grup içerisindeki ilk bilgi Tag Count ile bildirilen Tag sayısıdır.
Ardından gelen "Good", Network bağlantısı aktifleştiği andan itibaren gerçekleşen hatasız haberleşme sayısıdır. "Bad" ise başarısız olan haberleşme sayısıdır.
Receive Query: Bu alanda Master’ın gönderdiği sorgular ile okuyup yazdığı register alanı gösterilir.
Bağlantıların aktifleştirilmesi
WinTr Toolbar'ında bulunan Connect butonu, tüm bağlantıları aktifleştirir.
Modbus RTU Slave sekmesindeki Connect butonu ise sadece seçili olan bağlantıyı aktifleştirir.
Bağlantının Kesilmesi
Eğer WinTr Toolbar'ındaki Connect butonu ile tüm bağlantılar aktif edilmiş ise bu butona tekrar basıldığında tüm bağlantılar kesilir.
Eğer Network bağlantısı Modbus RTU Slave sekmesindeki Connect butonu ile aktifleştirilmişse bu butonun yanındaki Disconnect butonu bağlantıyı kesecektir.
Tag Name Sütunu: Oluşturulan her yeni Tag'a sistem otomatik olarak Tag listesinde bulunmayan yeni bir isim verir.
Bu isim daha sonra kullanıcı tarafından değiştirilebilir. Tüm Tag isimleri bir birinden farklı olmak zorundadır.
Value Type Sütunu: Oluşturulan Tag'ın data tipi bu sütunda belirlenir. Buradaki tüm tipler tagın ait olduğu register table a uygun olacak şekilde otomatik olarak belirlenir ve kullanıcı tarafından değiştirilebilir. Fakat adrese otomatik olarak atanan veri tipinden daha büyük boyutta bir veri tipi seçilirse, bunun listedeki bir sonraki adrese taşmaması gereklidir.
Tag Listesi:
Sağ tarafta yeralan ve Tagları içeren listedir.
İstasyon üzerinde sağ tıklandığında Station ve Ragister Table gruplarını barındıran menü açılır.
WinTr, farklı seri portlardan Slave olarak birden fazla Modbus RTU bağlantısı oluşturabilir. Yapılabilecek maksimum bağlantı sayısı bilgisayardaki Com port sayısıdır. Com port sayısı USB-Seri port dönüştürücüler ile artırılabilir.
Modbus protokolüne göre bir Network'te maksimum 247 adet slave istasyon bulunabilir ve bu adreslere istasyon adresleriyle erişilir.
İstasyonların adresleri kendi içlerinde bulunur ve programcı tarafından herbirinin adresi değerlerinden farklı olacak şekilde istasyona kaydedilir.
Yeni Oluşturulmuş Bağlantı
İstasyon Menüsü - İstasyon Grubu:
İstasyon grubu Properties ve Delete olmak üzere iki öğeden oluşur.
Properties, istasyonla ilgili bağlantı ayarlamalarının yapıldığı pencereyi görüntüler.
İstasyon menüsü İstasyon grubu
Modbus RTU Slave istasyon bağlantı ayarları
İstasyon Menüsü - Register Table Grubu:
İstasyon üzerinde sağ tıklandığında açılan menüdeki Register Table grubunda, istasyonun Slave olarak kullanılması için gerekli olan Modbus değişken tabloları tanımlanır.
İstasyon menüsündeki Delete komutu, istasyonu siler.
İstasyonu Silme:
İstasyon bağlantısını silmek için sol taraftaki RTU Slave bağlantısı üzerinde mouse sağ tuşuna tıklanarak açılan menüden Delete seçilmelidir.
İstasyon, ayrıca aşağıda anlatıldığı gibi İstasyon Menüsünden de silinebilir.
Modbus RTU Slave istasyon bağlantı ayarları:
Serial Port, bağlantı için kullanılacak seri portu belirler.
Baudrate, Parity, Stop Bit ve Flow Control seri bağlantı ile ilgili ayarlardır.
Station Address, istasyonun Slave adresidir ve 1 ve 255 arasında değer alabilir.
32 Bit Word Order: 32 bit boyunda data 2 adet 16 bitlik Word'ün birleşiminden oluşur. Bu 32 bitlik bilginin bağlantının iki tarafındada aynı sayıyı temsil etmesi için iki tarafta aynı Wordleri High Order ve Low Order olarak değerlendirmelidir.
Hangi Word'ün High Order, hangi Word'ün Low Order olarak değerlendirileceği burada belirlenir.
Modbus RTU Slave Connect butonu
Modbus RTU bağlantısı Com port üzerinden gerçekleştirilir. Bu sayfada WinTr SCADA'nın Modbus RTU protokolü ile Slave istasyon olarak diğer cihazlarla nasıl iletişim kurduğu anlatılmıştır.
Modbus, birçok PLC(ve bazı Sensörler) tarafından desteklenen standartlaşmış bir endüstriyel iletişim protokolüdür. Bilgi transferi, sorgulamayı yapan Master ve bu sorguya cevap veren Slave cihazlar arasında gerçekleşir.
Adreslerin Hex olarak girilmesi
Adres, başına "h" harfi konulmak suretiyle hex olarak da girilebilir. Örneğin decimal 40001 adres değeri hex gösterimde h9c41 olarak girildiğinde otomatik olarak decimal gösterime dönüştürülecektir.
Modbus Adresleri ve Register Tabloları:
Modbus standardında Bit ve 16-Bit Word olmak üzere 2 tipte değişken 4 tabloda adreslenir. Bu tabloların adres aralıkları ve okuma-yazma izinleri aşağıda belirtilmiştir.
Her değişken kendi tablosu içinde 0 ile 9998 arasında bir Data Adresi ile de ifade edilebilir.
Örneğin 4 değişken tablosundaki ilk değişkenler 0 Data Adresine sahiptir. Fakat bu değere değişkenlerin bulunduğu tabloların başlangıç adresleri(1, 10001, 30001 ve 40001) offset olarak eklendiğinde değişkenlerin adresleri belirlenmiş olur.
Modbus standardına göre Master istasyon, Slave istasyonda bulunan register adreslerindeki değişkenleri sorgulayacağı için sorgulanması muhtemel taglar, uygun Register Tablelar içerisinde oluşturulmalıdır. Bunun için Modbus standardına göre tasarlanmış olan Register Tablelar ihtiyaca göre eklenmelidir.
İstasyon menüsündeki Register Table altındaki Add Grubu eklenecek Register Tableları barındırır. Bir Register Table eklendikten sonra aynısı tekrar eklenmek istendiğinde bir hata mesajı gösterilir.
Register Table Menüsü
Eklenen Register Table üzerinde mouse un sağ tuşuna tıklandığında açılan menü sadece Register Table'ı silme opsiyonunu barındırır.
Örneğin 40001 adresini temsil eden Tag'ın Value Type'ı 32 bit olarak ayarlandığında boyutu 40002 numaralı adrese taşacaktır(çünkü modbus adresleri 16 bit boyunda veriyi barındırabilir). Eğer 40002 numaralı adres için de bir tag oluşturulmuşsa bu durumda ilgili hücrelerde bir uyarı görüntülenecek ve bu çakışmanın giderilmesi istenecektir.
Tag'a değer yazmak için ilgili satırın Value sütununa değer girilip Enter'a basılmalıdır.
Register Tablolarının Eklenmesi
İstasyon bağlantısında oluşturulan Register Table'ları içerisindeki Taglarla beraber kaydetmek ve diğer bağlantılara otomatik olarak bu konfigürasyonları uygulamak için kullanılır.
Save butonu, istasyon içerisinde oluşturulmuş Register Table'lar ve tagları kaydeder. Bir sonraki istasyon otomatik olarak bu konfigürasyonda oluşturulur. Fakat Tag isimleri aynı olacağından değiştirilmeleri gerektiğini bildiren bir uyarı görüntülenecektir.
New butonu, yeni istasyon oluşturulması için geçerli bağlantı istasyonunu(orta sütun) kaldırır. Bu işlem istasyona ait geçerli yapılandırmayı silecektir.
Open butonu, seçili bağlantı için daha önceden Save As butonu ile kaydedilmiş istasyon konfigürasyonunu .rts uzantılı dosyadan yükleyecektir.
Daha sonra Open butonu ile bu dosya açılarak konfigürasyon yüklenebilir.
Save As butonu, istasyon içerisinde oluşturulmuş Register Table'lar ve tagları .rts uzantılı dosyaya kaydeder. Bunun için dosya kaydetme penceresi görüntülenir.
Modbus data boyu çakışması
