Connection Manager'de yeralan ve Modbus RTU veya Modbus TCP protokollerini destekleyen cihazlarla Master istasyon olarak iletişim kurmayı sağlayan modüldür.


                                                                                                                                                               Modbus RTU/TCP Master
Modbus RTU/TCP Master sekmesinde sol taraftaki beyaz bölgede sağ mouse tuşuna tıklanıp Add komutu verildiğinde yeni bir Network oluşturulur. Bu Network'ün RTU'mu TCP mi olacağı sonraki adımda belirlenecektir.
Modbus RTU Networkleri bilgisayara Com port üzerinden bağlanırlar. Bu sebeple oluşturulabilecek Network sayısını bilgisayardaki Com port sayısı belirler.
Modbus TCP Networkleri sayısında ise bir sınırlama yoktur.
İki farklı Network'ten aynı Cihaza bağlanılamaz.

Yeni Network Oluşturma
Gruplar:

Taglar, grup içerisinde oluşturulur.
Uygulanabilir grup sayısı 128 dir.
Guruplar, haberleşme performansının artırılmasını amacıyla oluşturulur.
Taglar farklı guruplar içerisinde oluşturularak "cycle" paremetresi ile bazı gruplar her cycle'da, bazı grupları ise daha seyrek olarak okunabilir.
Böylece bazı PLC değerlerinin hızlı, bazı PLC değerleri de yavaş okunması sağlanmış olur.

PLC'den okuma ve yazma yapacak taglar, bu tag listesinde oluşturulur. Ayrıca Tag değerleri bu listeden izlenip set edilebilir.

Bu tablo üzerinde tag ekleme-silme işlemleri yapabilmek için grup seçili olmalıdır.

Grup seçili değilse sadece Tag değerleri izlenebilir ve set edilebilir tag ekleme-silme yapılamaz.

Grup seçildiğinde sadece bu gurupta bulunan taglar görüntülenir.
İstasyon içerisinde oluşturulmuş gruplar ve grup tagları
Tag Oluşturma-Silme İşlemleri:
Grup seçildikten sonra Tag listesinin en alt satırı Tag oluşturmak için hazır hale gelecektir.

Adress Sütunu: Tag'ın PLC içerisindeki adresi bu sütuna yazılmalıdır. Register adresi girilip Enter tuşuna basıldığında o registeri okuyup yazacak tag oluşturulur.
İstasyona ait Taglar
Tag List Menüsü
Tag list'te mouse sağ tuşuna tıklandığında Tag List menüsü açılır.
Tag Oluşturma
Tag List menüsünde;

Insert, seçili satırın üst satırında yeni Tag oluşturur.

Cut, seçili satır veya satırları keser.

Copy, seçili satır veya satırları kopyalar.

Paste, kopyalanmış veya kesilmiş satırları yapıştırır.

Delete, seçili satır veya satırları siler.

Tag listesinin solundaki satır başlıklarına tıklanarak satır seçilebilir. Ctrl tuşuna basılarak veya mouse'u sürükleyerek birden fazla satır seçilebilir.
Seçili satırlar klavyeden Delete tuşuna basılarak veya ilgili satırlar üzerinde sağ tıklanarak açılan menüden Delete'i seçerek silinebilir.
Tag Silme
Tag List Menüsü
Grup Menüsü:

Herhangi bir Grup üzerinde sağ tıklandığında o grupla ilgili yapılabilecek işlemlerin yeraldığı Grup Menüsü açılır.
Cycle, grubun kaç cycle'da bir okunacağını belirler.


İstasyon seçildiğinde istasyondaki tüm taglar görüntülenir.

Network seçildiğinde ise o Network'te seçilmiş olan en son grup veya istasyona ait Taglar görüntülenir.
Grup Cycle Belirlenmesi
Delete, grubu siler.
Yeni Network Oluşturma:
Grubun silinmesi
Tag Değerlerinin İzlenmesi ve Set Edilmesi

Bu sekmeden PLC'deki Tag değerleri izlenip set edilebilir. Bunun için Network bağlantısı aktifleştirilmelidir.

Network Bağlantısının Aktifleştirilmesi

Oluşturulan Network bağlantıları Modbus RTU/TCP Master sekmesindeki Toolbar'da bulunan Connect butonu ile yada WinTr Toolbar'da bulunan Connect butonu ile aktifleştirilebilir.

Her iki şekilde de bağlantı kurulduğunda Tag değerleri PLC'deki adreslerden okunarak Read Value sütununda görüntülenecektir.

Herhangi bir nedenden dolayı okunamayan Tagların bulunduğu satır arkaplanı kırmızı rengi alır.
PLC'ye değer yazılması
Status Strip:

Modbus RTU/TCP Master penceresinin altında yeralan Status Strip, Network bağlantısı ile ilgili bilgileri içerir.
Bu grup içerisindeki ilk bilgi Tag Count ile bildirilen Tag sayısıdır.
Ardından gelen "Good", Network bağlantısı aktifleştiği andan itibaren gerçekleşen hatasız haberleşme sayısıdır. "Bad" ise başarısız olan haberleşme sayısıdır.

Query Byte Count: Bu bölümdeki en önemli bilgidir. Girilen değişken adres bilgilerine göre sorgu hesaplanır ve PLC'ye gönderilir. Hesaplanan sorgu neticesinde PLC'nin göndermesi gereken byte sayısı burada görüntülenir.

Aynı grup içerisindeki tüm Taglar tek seferde okunmaya çalışılır. Eğer girilen adresler birbirlerini takip eden adresler ise tüm liste tek seferde okunur. WinTr SCADA'da Modbus protokolü için tek seferde okunacak byte sayısı 250 ile sınırlıdır. Hesaplanan sorgu boyu StatusStrip'de bulunan "Query Byte Count" ile bildirir. Burada hesapladığınız sorgu boyundan farklı bir sayı görmeniz muhtemel bir hatayı belirtiyor olabilir.


En iyi performansı elde etmek için Query Byte Count'u Ayarlamak:

Yüksek haberleşme hızına erişebilmek için Query Byte Count olabildiğince büyük olmalıdır. Örneğin Network'ümüzde 13 byte'lık veri alışverişi olduğunu düşünelim. Okunacak byte'ların PLC içerisindeki konumuna göre haberleşme performansı değişecektir.

Eğer 13 byte'a ard arda sıralı olarak erişiliyorsa haberleşme en yüksek hızda yapılıyor demektir. Bu durumda Query Byte Count sabit olarak 13'ü gösterecektir.
Status Strip
40001 Unsigned int 16
40002 Singned int 32
40004 Floatpoint
40006 Signed int 16
40007 Unsigned int 32

Query Byte Count:
1 Sorgu:16 Byte
40001 Unsigned int 16
40001 Singned int 32
40003 Floatpoint
30005 Signed int 16
30006 Unsigned int 32

Query Byte Count:
1. Sorgu:2 Byte
2. Sorgu:8 Byte
3. Sorgu:6 Byte
Network bağlantılarının aktifleştirilmesi
WinTr Toolbar'ında bulunan Connect butonu, tüm Networkleri aktifleştirir.
Modbus RTU/TCP Master sekmesindeki Connect butonu ise sadece seçili olan Network'ü aktifleştirir.
PLC'ye yazmak için ilgili satırın Write Value sütununa değer girilip Enter'a basılmalıdır.
Network Bağlantısının Kesilmesi

Eğer WinTr Toolbar'ındaki Connect butonu ile tüm Networkler aktif edilmiş ise bu butona tekrar basıldığında tüm Network bağlantıları kesilir. Eğer bu şekilde tüm Networkler bağlı iken Modbus RTU/TCP Master toolbar'ındaki Disconnect butonuna basılırsa bağlantı bir an için kesilecek ve tekrar aktifleşecektir.

Eğer Network bağlantısı Modbus RTU/TCP Master sekmesindeki Connect butonu ile aktifleştirilmişse bu butonun yanındaki Disconnect butonu bağlantıyı kesecektir.




Network bağlantılarının kesilmesi
Eğer okunan bytelar arasında boşluk varsa bu da olumsuz etki yaratacaktır. Aşağıda, yukarıdaki örneklere göre daha düşük performanslı bir haberleşme tasarımı görülmektedir.
Tag Name Sütunu: Oluşturulan her yeni Tag'a sistem otomatik olarak Tag listesinde bulunmayan yeni bir isim verir.
Bu isim daha sonra kullanıcı tarafından değiştirilebilir. Tüm Tag isimleri bir birinden farklı olmak zorundadır.


Value Type Sütunu: Oluşturulan Tag'ın data tipi bu sütunda belirlenir. Buradaki tüm tipler Modbus standardında PLC'ye aktarılır ve PLC'den okunur. Gösterim ise Windows standartında yapılır.


Gösterilen veri tipleri:
Boolean
0 yada 1
Usigned int16
0'dan 65535'e kadar
Signed int16
-32768'den +32767'ye kadar
Unsigned int32
0'dan 4294967295'e kadar
Signed int32
-2147483648'den +2147483647'ye kadar        
Floatpoint
32-Bit Bu sayı tipi single olarak da isimlendirilir.
BCD
Binary-Coded Decimal
Long BCD
Long Binary-Coded Decimal
Time of Day
Günün saati'dir. Bu tipte gün ifadesi kullanılamaz.
Date
Word olarak ifade edilen gün sayısıdır. Tarihin başlangıç değeri "1.1.1990" dır.
Tag Listesi:

Sağ tarafta yeralan ve Tagları içeren listedir.
Tag Listesi
Veri tipleri tablosu
Network üzerinde sağ tıklandığında Network ve Station gruplarını barındıran menü açılır.

Modbus RTU/TCP Master Sekmesi
WinTr, Modbus protokolü ile Master istasyon olarak birden fazla Network'e farklı seri portlardan bağlanabilir. Bu yüzden tüm cihazların aynı Network'te bulunmasına ihtiyaç yoktur. Bu şekilde bağlanan cihaz sayısını artırmak iletişim hızında bir değişikliğe yol açmaz.

Modbus RTU protokolü ile Networklere seri iletişim yolu ile bağlanılır ve bağlanılacak maksimum RTU Network sayısı bilgisayardaki Com port sayısıdır. Com port sayısı USB-Seri port dönüştürücüler ile artırılabilir. Networkler birbirlerinden bağımsız olarak bir sıraya tabi olmaksızın asenkron olarak okunur ve yazılırlar. Fakat Network içerisindeki cihazlar sahip oldukları adreslere göre ardışık olarak okunurlar.

Modbus TCP protokolü ile TCP/IP ağı veya İnternet üzerindeki networklere bağlanılır. Aynı anda bağlanılabilecek maksimum TCP Network sayısı 127 dir. Networkler birbirlerinden bağımsız olarak bir sıraya tabi olmaksızın asenkron olarak okunur ve yazılırlar. Fakat Network içerisindeki cihazlar sahip oldukları adreslere göre ardışık olarak okunurlar.




Modbus protokolüne göre bir Network'te maksimum 247 adet slave cihaz bulunabilir ve bu cihazlara Modbus adreslerine göre ardışık olarak okuma ve yazma yapılır.

Cihazların adresleri kendi içlerinde bulunur ve programcı tarafından herbirinin adresi değerlerinden farklı olacak şekilde cihaza kaydedilir.
Yeni Oluşturulmuş Network
Yeni Oluşturulmuş Network
Örnek uygulama şeması
Network Menüsü - Network Grubu:

Network grubu Properties ve Delete olmak üzere iki öğeden oluşur.
Network menüsü
Properties, Network ile ilgili bağlantı ayarlamaların yapıldığı pencereyi görüntüler.
Network'e yapılacak bağlantının RTU mu TCP/IP mi olacağı buradaki Select Communication Method kısmında belirlenir.

Network menüsü Network grubu
Modbus RTU bağlantı ayarları
Network Menüsü - Station Grubu:

Network üzerinde sağ tıklandığında açılan menüdeki Station grubu sadece Network'e istasyon eklemeyi sağlayan Add komutunu barındırır.
Network menüsündeki Delete komutu, Network'ü siler.
Network'ü Silme
Network Menüsü
Yeni istasyon ekleme
İstasyon Menüsü
İstasyon üzerinde sağ tıklandığında Station ve Group gruplarını barındıran menü açılır.

İstasyon Menüsü - Station Grubu:

Bu grup, Properties ve Delete olmak üzere iki eleman barındırır.

İstasyon menüsü
Properties, istasyonla ilgili ayarları barındran Station Properties penceresini görüntüler.

İstasyon Menüsü - Group Grubu:

Tek öğeye sahip bu gurupta Add'e tıklandığında yeni grup oluşturulur.
İstasyon menüsü Station gurubu
Grup ekleme
Grup Menüsünde;

Grup menüsü
Grup İsminin belirlenmesi
Name, grubun ismini belirler.
Okunamayan Tagların kırmızı arkaplanla belirtilmesi
Network'ü Silme:

Network'ü silmek için Network üzerinde mouse sağ tuşuna tıklanarak açılan menüden Delete seçilmelidir.
Network'ün Silinmesi
Network, ayrıca aşağıda anlatıldığı gibi Network Menüsünden de silinebilir.
Modbus RTU/TCP Master Sekmesi
Yeni Network Oluşturma
Örnek uygulama şeması
Network'ün Silinmesi
Network menüsü
Network menüsü Network grubu
Modbus RTU bağlantı ayarları
Modbus RTU bağlantı ayarları:

Serial Port, Network bağlantısı için kullanılacak seri portu belirler.

Baudrate, Parity, Stop Bit ve Flow Control seri bağlantı ile ilgili ayarlardır.

Poll Interval, Cihazlara gönderilen sorguların periyodunu belirler. Cihaza bilgi yazılacağı zaman bu verinin bir önemi yoktur. Yazma komutu alındığında bekleme yapılmaksızın bilgi cihaza transfer edilir.

Time Out, bağlantının kurulması için beklenecek maksimum süredir.



Network'ü Silme
Yeni istasyon ekleme
İstasyon menüsü
İstasyon menüsü Station gurubu
İstasyon Özellikleri
Station Name, istasyona WinTr'de verilecek isimdir.

Station Address, bağlanılacak istasyonun adresidir.

Fail Repeated Queries, haberleşme hatası durumunda sorgunun tekrar edilme sayısını belirler.

Function Code 6 Enable, bazı PLC'lerin bilgi yazma işleminde Fonksiyon Kod 6'yı kullanmamaları sebebiyle bunun yerine aynı görevi yerine getirecek olan Fonksiyon Kod 16'nın kullanılıp kullanılamayacağını belirler.

32 Bit Data Word Order: 32 bit boyunda data 2 adet 16 bitlik Word'ün birleşiminden oluşur. Bu 32 bitlik bilginin bağlantının iki tarafındada aynı sayıyı temsil etmesi için iki tarafta aynı Wordleri High Order ve Low Order olarak değerlendirilmelidir.
Hangi Word'ün High Order, hangi Word'ün Low Order olarak değerlendirileceği burada belirlenir.

Discrate Max. Block Size: Modbus protokolünde 8 ila 2000 bit tek seferde okunabilir. Fakat bazı PLC'lerde bu paket daha küçük olabilir. Bu parametre ile okunacak maksimum paket boyu ayarlanır.

Analog Max. Block Size: Modbus protokolünde 1 ila 125 registers tek seferde okunabilir. Fakat bazı plc'lerde bu paket daha küçük olabilir. Bu parametre ile okunacak maksimum paket boyu ayarlanır.

İstasyon Özellikleri
Grup ekleme
Grup Cycle Belirlenmesi
Grup İsminin belirlenmesi
Grubun silinmesi
Tag Listesi
İstasyon içerisinde oluşturulmuş gruplar ve grup tagları
İstasyona ait Taglar
Tag Oluşturma
Tag Silme
Tag List Menüsü
Network bağlantılarının aktifleştirilmesi
WinTr Connect butonu
WinTr Connect butonu
Modbus RTU/TCP Master Connect butonu
Modbus RTU/TCP Master Connect butonu
Okunamayan Tagların kırmızı arkaplanla belirtilmesi
PLC'ye değer yazılması
Status Strip
Network bağlantılarının kesilmesi
Eğer bytelar ard arda sıralı olarak değilde aşağıda belirtildiği gibi okunan byte üzerinden tekrar geçilecek şekilde okunuyorsa haberleşme performansı olumsuz yönde etkilenecektir.
40001 Unsigned int 16
40001 Singned int 32
40003 Floatpoint
40005 Signed int 16
40006 Unsigned int 32

Query Byte Count:
1. Sorgu:2 Byte
2. Sorgu:14 Byte
Query byte count şeması
Query byte count şeması
Query byte count şeması
Modbus, birçok PLC(ve bazı Sensörler) tarafından desteklenen standartlaşmış bir endüstriyel iletişim protokolüdür. Bilgi transferi, sorgulamayı yapan Master ve bu sorguya cevap veren Slave cihazlar arasında gerçekleşir.
Adreslerin Hex olarak girilmesi
Adreslerin Hex olarak girilmesi
Adres, başına "h" harfi konulmak suretiyle hex olarak da girilebilir. Örneğin decimal 40001 adres değeri hex gösterimde h9c41 olarak girildiğinde otomatik olarak decimal gösterime dönüştürülecektir.
Modbus'ın Modbus RTU ve Modbus TCP olmak üzere iki ayrı tipte protokolü mevcuttur. Bu protokollerde sırasıyla Seri port ve Ethernet üzerinden yapılan bağlantılar kullanılır. Bu sayfada WinTr SCADA'nın Master istasyon olarak diğer cihazlarla Modbus RTU ve Modbus TCP protokolleri ile nasıl iletişim kurduğu anlatılmıştır.
Modbus network'ündeki master ve slave istasyonlar
Grup menüsü

                                                                                                                                                                               English                Turkish
Modbus Adresleri:

Modbus standardında Bit ve 16-Bit Word olmak üzere 2 tipte değişken 4 tabloda adreslenir. Bu tabloların adres aralıkları ve okuma-yazma izinleri aşağıda belirtilmiştir.



Her değişken kendi tablosu içinde 0 ile 9998 (Output holding Registerlar için 0-25534) arasında bir Data Adresi ile de ifade edilebilir.
Örneğin 4 değişken tablosundaki ilk değişkenler 0 Data Adresine sahiptir. Fakat bu değere değişkenlerin bulunduğu tabloların başlangıç adresleri(1, 10001, 30001 ve 40001) offset olarak eklendiğinde değişkenlerin adresleri belirlenmiş olur.

Cihazların datasheetlerindeki verilen okuma-yazma adresleri Output Holding Registerlara ait olabilir. Bu nedenle WinTr'de bu bölgeleri okuyup yazmak için kullanılacak taglar, verilen adres numarası 40001'e eklenerek elde edilen adres için oluşturulmalıdır.
Örneğin bir cihazın datasheet'i, okuyacağımız sıcaklık değerinin 100 numaralı adreste bulunduğunu belirtiyorsa öncelikle bu sayının hex mi yoksa decimal olarak mı verildiği tesbit edilmelidir.

Eğer 100 sayısı decimal olarak verilmişse ise bu değişken için 40001+100 = 40101 adresinde tag oluşturulmalıdır.
Eğer 100 sayısı hex olarak verilmişse bunun karşılığı olan 256 sayısı 40001'e eklenerek 40001+256= 40257 adresinde tag oluşturulmalıdır.

Adres Aralığı:
1-9999
10001-19999
30001-39999
40001-65535
Boy:
1 Bit
1 Bit
16-Bit Word
16-Bit Word
İzin:
Okuma-Yazma
Sadece Okuma
Sadece Okuma
Okuma-Yazma
Tablo İsmi:
Output Coils
Input Contacts
Input Registers
Output Holding Registers
Data Address:
0-9998
0-9998
0-9998
0-25534
Otomasyon        Scada        Plc
SCADA